از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است؟ راهنمای جامع کنسلی پرواز

یکی از مهم‌ترین و گاه استرس‌زا‌ترین اتفاقاتی که ممکن است در مسیر برنامه‌ریزی برای سفر شما رخ بدهد، لغو ناگهانی پرواز است. در چنین شرایطی اولین سوالی که در ذهن هر مسافری نقش می‌بندد، این است که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است و چه اقداماتی برای مدیریت این بحران انجام بدهیم. آگاهی از حقوق مسافر و دانستن روش‌های استعلام وضعیت پرواز نه تنها از اتلاف وقت و سردرگمی شما جلوگیری می‌کند، بلکه به شما کمک می‌کند تا در سریع‌ترین زمان ممکن، پرواز جایگزین را رزرو کرده یا مراحل بازگشت وجه بلیط هواپیما را با موفقیت طی کنید. در این مقاله تمامی ابعاد مربوط به لغو پروازها، از دلایل بروز این اتفاق تا روش‌های دقیق و سریع استعلام آنلاین و آفلاین را مورد بررسی قرار دهیم.

کنسلی پرواز یعنی چه و چه تفاوتی با تاخیر پرواز دارد؟

پیش از آن که به این پرسش پاسخ بدهیم که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است، ضرورت دارد تا تعریف دقیق و حقوقی کنسلی پرواز را در صنعت هوانوردی بررسی کنیم. کنسلی پرواز یا لغو پرواز (Flight Cancellation) در اصطلاحات تخصصی هوانوردی به وضعیتی اطلاق می‌شود که یک شرکت هواپیمایی (ایرلاین) به دلایل مختلف تصمیم می‌گیرد پروازی که پیش‌تر در سیستم‌های رزرواسیون ثبت شده و برای آن بلیط فروخته شده است را به طور کامل از برنامه پروازی خود حذف کند. در این حالت، هواپیما در آن تاریخ و ساعت مشخص از زمین بلند نخواهد شد و شماره پرواز مذکور برای آن روز باطل می‌شود. این موضوع با تاخیر پرواز (Flight Delay) تفاوت ماهوی و حقوقی بسیار مهمی دارد.

در تاخیر پرواز، برنامه پروازی همچنان به قوت خود باقی است و هواپیما قطعا به سمت مقصد پرواز می‌کند، اما زمان برخاستن آن بنا به دلایلی مانند ترافیک هوایی، شرایط جوی موقت یا آماده‌سازی ناوگان، برای چند دقیقه یا حتی چند ساعت به تعویق می‌افتد. مسافرانی که پروازشان با تاخیر مواجه می‌شود، ملزم هستند در فرودگاه حضور داشته باشند و منتظر اعلام زمان جدید سوار شدن (بوردینگ) بمانند. اما در شرایط کنسلی پرواز، مسافران باید به دنبال راهکارهای جایگزین باشند؛ چرا که آن پرواز دیگر انجام نخواهد شد.

درک این تفاوت از آن جهت حائز اهمیت است که قوانین جبران خسارت و حقوق مسافر در پروازهای داخلی و خارجی برای تاخیر و لغو پرواز کاملا متفاوت وضع شده‌اند و مسافر باید بداند در هر یک از این دو سناریو، چه مطالباتی می‌تواند از شرکت هواپیمایی داشته باشد.

کنسلی پرواز

چرا پروازها کنسل می شوند؟ مهم ترین دلایل لغو پرواز

برای درک بهتر فرآیندهای صنعت هوانوردی، پس از آگاهی از اینکه از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است، باید ریشه‌ها و علل بروز این پدیده را بشناسیم. دلایل متعددی برای لغو پرواز وجود دارد که استانداردهای بین‌المللی و سازمان هواپیمایی کشوری آن‌ها را به رسمیت می‌شناسند. اولین و شایع‌ترین دلیل، شرایط جوی نامساعد است. ایمنی مسافران خط قرمز شرکت‌های هواپیمایی است؛ بنابراین در صورت بروز طوفان‌های شدید، مه‌گرفتگی با دید بسیار کم، بارش سنگین برف و یخ‌زدگی باند فرودگاه، چه در مبدا و چه در مقصد، پروازها بلافاصله لغو می‌شوند تا از بروز سوانح فاجعه‌بار جلوگیری شود.

دومین عامل حیاتی، نقص فنی ناوگان هوایی است. هواپیماها پیش از هر پرواز تحت بازرسی‌های دقیق مهندسی قرار می‌گیرند. اگر مهندسان پرواز کوچکترین نقصی در موتورها، سیستم ناوبری، هیدرولیک یا حتی تجهیزات ایمنی داخل کابین کشف کنند که تا زمان مقرر قابل رفع نباشد، پرواز به صورت قطعی کنسل خواهد شد.

از دیگر دلایل لغو پرواز می‌توان به اعتصابات کارگری در فرودگاه‌های مقصد (به ویژه در سفرهای بین‌المللی و تور اروپا)، محدودیت‌های ترافیک هوایی، مسائل امنیتی غیرمترقبه و نقص در مدارک پروازی ناوگان اشاره کرد.

از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده

راه های اطلاع از کنسلی پرواز

در دنیای مدرن امروز، دسترسی به اطلاعات در کسری از ثانیه امکان‌پذیر است. مهم‌ترین دغدغه مسافران این است که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است تا مجبور نشوند ساعت‌ها در سالن‌های انتظار فرودگاه سرگردان بمانند. خوشبختانه با پیشرفت تکنولوژی، روش‌های متنوعی برای استعلام وضعیت پرواز به وجود آمده است که به دو دسته کلی روش‌های آنلاین (مبتنی بر اینترنت) و روش‌های آفلاین (سنتی) تقسیم می‌شوند. آشنایی با این روش‌ها به شما کمک می‌کند تا در سریع‌ترین زمان ممکن از آخرین تغییرات برنامه پروازی خود مطلع شوید.

روش های آنلاین: استعلام سریع و دقیق در هر مکان

روش‌های آنلاین مطمئن‌ترین و سریع‌ترین ابزارها برای دریافت اطلاعات هستند. در ادامه کاربردی‌ترین روش‌های دیجیتال برای پیگیری پرواز را معرفی می‌کنیم:

بررسی وبسایت شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران

یکی از معتبرترین مراجع رسمی برای پاسخ به این سوال که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است در داخل کشور، پورتال رسمی شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران (به آدرس fids.airport.ir) است. این سامانه، تابلوی اطلاعات پرواز تمامی فرودگاه‌های کشور را به صورت زنده بر بستر اینترنت نمایش می‌دهد. مسافران می‌توانند با مراجعه به این سایت، فرودگاه مبدا خود را انتخاب کرده و لیست تمامی پروازهای خروجی آن روز را مشاهده کنند.

وضعیت پروازها در این سامانه با عباراتی نظیر به موقع، تاخیر، سوار شدن و در نهایت باطل شد (کنسل شده) مشخص می‌شود. این روش به دلیل اتصال مستقیم به دیتابیس فرودگاه‌های کشور، از ضریب اطمینان بسیار بالایی برخوردار است.

بررسی وبسایت رسمی شرکت هواپیمایی (ایرلاین)

هر شرکت هواپیمایی (مانند ماهان، ایران‌ایر، ترکیش ایرلاینز، امارات و غیره) در وب‌سایت رسمی خود بخشی تحت عنوان وضعیت پروازها تعبیه کرده است. شما می‌توانید با وارد کردن شماره پرواز، تاریخ حرکت و در برخی موارد کد رزرو (PNR) یا شماره بلیط، وضعیت دقیق پرواز خود را استعلام بگیرید. این بخش مستقیما توسط مرکز کنترل عملیات همان ایرلاین بروزرسانی می‌شود.

اگر قصد سفر با تور خارجی آویسا را دارید و پرواز شما با ایرلاین‌های بین‌المللی انجام می‌شود، مراجعه به وب‌سایت رسمی همان ایرلاین بهترین روش برای اطلاع از آخرین تغییرات زمانی، گیت‌های خروجی و لغویات احتمالی است.

استفاده از برنامه‌ های ردیابی پرواز

برای مسافران حرفه‌ای که همواره این دغدغه را دارند که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است، استفاده از اپلیکیشن‌های بین‌المللی نظیر Flightradar24 و FlightAware یک راهکار بی‌نظیر است. این برنامه‌ها که با استفاده از سیستم‌های موقعیت‌یاب جهانی و رادارهای هوایی کار می‌کنند، اطلاعات لحظه‌ای هزاران پرواز را در سراسر جهان ارائه می‌دهند.

با وارد کردن شماره پرواز خود در اپلیکیشن ردیابی پرواز، نه‌تنها متوجه می‌شوید که پرواز شما در وضعیت برنامه‌ریزی شده، در حال انجام یا کنسل شده قرار دارد، بلکه حتی می‌توانید مسیر حرکت هواپیمایی که قرار است شما را سوار کند نیز در آسمان رصد کنید. استفاده از این ابزارها به ویژه در سفرهای بین‌المللی بسیار کاربردی است.

شبکه های اجتماعی و کانال های اطلاع رسانی ایرلاین ها

یکی از روش‌های نوین و سریع برای پیگیری بلیط هواپیما، عضویت در کانال‌های اطلاع‌رسانی شرکت‌های هواپیمایی در شبکه‌های اجتماعی (مانند تلگرام، اینستاگرام یا توییتر) و همچنین بررسی ایمیل‌ها و پیامک‌های دریافتی است.

هنگام خرید بلیط هواپیما از آژانس مسافرتی، ثبت دقیق شماره موبایل و آدرس ایمیل بسیار ضروری است؛ زیرا در صورت بروز هرگونه تغییر در برنامه پروازی یا لغو آن، ایرلاین‌ها و سیستم‌های رزرواسیون بلافاصله از طریق پیامک یا ایمیل، مسافران را در جریان قرار می‌دهند.

پرواز کنسل شده

روش های آفلاین: راهکارهای سنتی اما مطمئن

در مواقعی که به اینترنت دسترسی ندارید یا سامانه‌های آنلاین دچار اختلال شده‌اند، روش‌های آفلاین بهترین جایگزین برای استعلام وضعیت پرواز محسوب می‌شوند:

تماس با پشتیبانی شرکت هواپیمایی

تمامی ایرلاین‌های معتبر دارای مراکز تماس شبانه‌روزی هستند. مسافران می‌توانند با جستجوی شماره تماس دفتر مرکزی یا پشتیبانی شرکت هواپیمایی مربوطه، مستقیما با کارشناسان فروش و عملیات صحبت کنند. با ارائه کد ملی، نام و نام خانوادگی یا کد رفرنس بلیط به اپراتور، می‌توانید دقیق‌ترین اطلاعات را درباره انجام یا کنسلی پرواز خود دریافت کنید.

این روش به ویژه زمانی که پرواز به دلایل نامعلومی با تاخیر مواجه شده و احتمال کنسلی آن می‌رود، به مسافر کمک می‌کند تا اطلاعات دست اول را از منبع اصلی دریافت کند.

مراجعه حضوری به فرودگاه و تابلوی اطلاعات پرواز

قدیمی‌ترین پاسخی که می‌توان به پرسش از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است داد، مراجعه حضوری به فرودگاه است. در سالن‌های ترانزیت و خروجی تمامی فرودگاه‌ها مثل فرودگاه بین المللی دبی یا فرودگاه بین المللی دوحه مانیتورهای بزرگی نصب شده که اطلاعات زنده پروازها را نمایش می‌دهند.

اگرچه مراجعه حضوری در زمان کنسلی پرواز ممکن است باعث اتلاف وقت شود، اما اگر پیش از اطلاع یافتن از کنسلی به فرودگاه رسیده‌اید، تابلوی اطلاعات پرواز و باجه‌های اطلاع‌رسانی مستقر در سالن، موثق‌ترین منابع برای پیگیری وضعیت و دریافت راهنمایی‌های لازم از پرسنل فرودگاهی هستند.

تماس تلفنی با سامانه اطلاعات پرواز فرودگاه

یکی از در دسترس‌ترین و سریع‌ترین روش‌های آفلاین در ایران، تماس با سامانه‌های گویای فرودگاهی است. مسافران پروازهای داخلی می‌توانند از هر کجای کشور با شماره‌گیری تلفن سه رقمی ۱۹۹ به سیستم گویای اطلاعات پرواز فرودگاه شهر خود متصل شده و با وارد کردن شماره پرواز، از زمان دقیق پرواز، تاخیر یا کنسلی آن مطلع شوند.

همچنین برای پروازهای بین‌المللی خروجی از فرودگاه امام خمینی، شماره تلفن ۰۹۶۳۳۰ به صورت شبانه‌روزی پاسخگوی مسافران است. این شماره‌ها راهکاری عالی برای کسانی است که به گوشی‌های هوشمند دسترسی ندارند.

در شرایط کنسلی پرواز چه کار کنیم؟

پس از آن که متوجه شدیم پرواز کنسل شده است، گام بعدی مدیریت صحیح بحران و جلوگیری از تضییع حقوقمان است. مواجهه با لغو پرواز قطعا کلافه‌کننده است، اما حفظ آرامش و اقدام اصولی، کلید حل این مشکل است. در اولین قدم، هرگز با پرسنل فرودگاه یا کانترهای پروازی درگیر نشوید؛ چرا که آن‌ها تصمیم‌گیرنده نبوده و صرفا مجری قوانین هستند. بلافاصله به دفتر نمایندگی شرکت هواپیمایی مربوطه در فرودگاه مراجعه کنید. طبق آیین‌نامه حقوق مسافر، ایرلاین موظف است دلیل مستند لغو پرواز را به شما اعلام کند و در صورت امکان، در سریع‌ترین زمان ممکن شما را با پرواز جایگزین (از همان ایرلاین یا ایرلاین‌های دیگر) به مقصد برساند.

در صورتی که کنسلی پرواز ناشی از شرایط جوی نباشد و ایرلاین مقصر شناخته شود، شما حق دریافت امکانات رفاهی از قبیل تماس تلفنی رایگان، پذیرایی در فرودگاه و در صورت نیاز به اقامت شبانه، دریافت هتل و ترانسفر رایگان را از سوی شرکت هواپیمایی خواهید داشت. حتما تمامی مدارک پروازی و کارت پرواز (در صورت صدور) را نزد خود نگه دارید تا در فرآیند احقاق حقوق خود با مشکل مواجه نشوید.

از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده

در صورت لغو پرواز، هزینه بلیط هواپیما سوخت می شود؟

یکی از بزرگترین نگرانی‌های مسافران پس از پی بردن به اینکه پروازشان لغو شده، مسائل مالی است. بسیاری می‌پرسند که پس از اینکه فهمیدیم پرواز کنسل شده است، آیا پولی که بابت بلیط پرداخته‌ایم از بین می‌رود؟ پاسخ قطعی و قانونی به این سوال «خیر» است. بر اساس قوانین سازمان هواپیمایی کشوری و مقررات بین‌المللی یاتا (IATA)، چنانچه پرواز به هر دلیلی (اعم از نقص فنی، بدی آب و هوا یا تصمیمات عملیاتی) از سوی خود شرکت هواپیمایی لغو شود، مسافر هیچ‌گونه ضرر مالی را متحمل نخواهد شد. در این شرایط، هیچ‌گونه جریمه کنسلی بلیط به مسافر تعلق نمی‌گیرد و مسافر حق دارد کل بهای پرداختی بابت بلیط را مسترد نماید.

این قانون هم برای بلیط‌های سیستمی و هم برای بلیط‌های چارتری صادق است. تفاوت در این است که اگر بلیط شما سیستمی باشد، فرآیند استرداد به صورت مستقیم از طریق ایرلاین یا آژانس صادرکننده انجام می‌شود؛ اما در بلیط‌های چارتری، شرکت چارترکننده موظف به عودت کامل وجه است.

شایان ذکر است که مسافر در این شرایط دو حق انتخاب دارد: یا استرداد کامل وجه بلیط بدون کسر جریمه را درخواست کند، یا از شرکت هواپیمایی بخواهد بدون دریافت هزینه اضافه، یک بلیط جایگزین در اولین پرواز موجود به همان مقصد برای وی صادر نماید.

وظیفه بازگشت وجه مسافر دقیقا به عهده چه کسی است؟

روند بازگشت وجه بلیط هواپیما یکی از چالش‌برانگیزترین مراحل پس از لغو پرواز است. وظیفه استرداد وجه دقیقا بر عهده همان نهاد یا شرکتی است که شما وجه بلیط را به حساب آن واریز کرده‌اید و بلیط را از آنجا خریده‌اید. اگر شما بلیط خود را به صورت مستقیم از درگاه بانکی وب‌سایت رسمی ایرلاین خریداری کرده باشید، همان شرکت هواپیمایی موظف است ظرف مدت زمان قانونی (معمولا بین ۴۸ تا ۷۲ ساعت کاری) وجه را به همان حسابی که از آن خرید انجام شده، بازگرداند.

با تورهای خارجی آویسا، دغدغه کنسلی پرواز را فراموش کنید!

در این مقاله جامع بررسی کردیم که از کجا بفهمیم پرواز کنسل شده است و در صورت مواجهه با این چالش، چه حقوقی داریم و چه اقداماتی باید انجام دهیم. از بررسی سایت فرودگاه‌ها و برنامه‌های ردیاب پرواز گرفته تا تماس با پشتیبانی ایرلاین‌ها، همگی ابزارهایی برای مدیریت بهتر سفر شما هستند. با این حال، مدیریت استرس و برنامه‌ریزی مجدد در زمان لغو پرواز، به ویژه در سفرهای بین‌المللی که پای رزرو هتل و اعتبار ویزا در میان است، کاری بسیار دشوار و تخصصی است.

برای اینکه سفری بی‌دغدغه و مطمئن را تجربه کنید، همراهی با یک تیم حرفه‌ای الزامی است. آژانس گردشگری آویسا با سال‌ها تجربه در برگزاری باکیفیت‌ترین پکیج‌های مسافرتی، صفر تا صد سفر شما را برنامه‌ریزی و تضمین می‌کند. در صورت خرید خدمات و همراهی با ما، تیمی از مشاوران حرفه‌ای به صورت ۲۴ ساعته وضعیت پروازها، ترانسفر و هتل شما را مانیتور می‌کنند تا در صورت بروز هرگونه کنسلی یا تغییر برنامه، در کمترین زمان ممکن بهترین جایگزین‌ها را برای شما فراهم کنند.

اگر رویای سفری رویایی و بدون استرس را در سر دارید، همین حالا به بخش تور خارجی در وب‌سایت آویسا مراجعه کنید و با رزرو پکیج‌های بی‌نظیر ما، لذت یک سفر لوکس، امن و برنامه‌ریزی شده را به خود هدیه بدهید.