سفر، تنها جابهجایی میان شهرها و کشورها نیست؛ بلکه دریچهای به سوی شناخت فرهنگهای جدید، چشیدن طعمهای ناشناخته و لمس تاریخ جهان است. اما پیش از آن که چمدانها را ببندید و رویای قدم زدن در خیابانهای پاریس یا سواحل آرام مالدیو را در سر بپرورانید، باید از نخستین و مهمترین دروازه قانونی عبور کنید: دریافت پاسپورت. گذرنامه یا پاسپورت، شناسنامه بینالمللی شماست که هویتتان را در سطح جهانی تایید میکند. بدون این دفترچه کوچک، مرزهای جغرافیایی بسته خواهند ماند. در این مقاله، تمام جزئیات و مدارک لازم برای پاسپورت، از هزینهها گرفته تا شرایط خاص برای بانوان، دانشجویان و کودکان را با دقت و شفافیت بررسی میکنیم. با ما همراه باشید تا گامبهگام مسیر دریافت این مجوز را طی کنیم.
پاسپورت (گذرنامه) چیست؟
پاسپورت یا گذرنامه، در لغت به معنای مجوز عبور از بندر است، اما در دنیای حقوقی و دیپلماتیک امروز، یکی از معتبرترین اسناد هویتی بینالمللی محسوب میشود. این سند رسمی که توسط دولتها برای اتباعشان صادر میشود، در واقع حکم تایید تابعیت و هویت شخص در خارج از مرزهای کشور است. طبق قوانین بینالمللی، هیچ فردی بدون داشتن پاسپورت معتبر حق ورود به کشور دیگری را ندارد (مگر در موارد خاص و توافقنامههای دوجانبه).
در ایران، صدور گذرنامه بر عهده پلیس مهاجرت و گذرنامه ناجا است و این مدرک در انواع مختلفی مانند گذرنامه توریستی (عادی)، سیاسی و خدمت صادر میشود که تمرکز ما در این مطلب بر روی گذرنامه عادی است که برای سفرهای تفریحی، کاری و تحصیلی کاربرد دارد.
اهمیت پاسپورت تنها به عبور از مرز محدود نمیشود. این مدرک برای رزرو هتلهای خارجی، افتتاح حساب بانکی در خارج از کشور، ثبتنام در دانشگاههای بینالمللی و حتی دریافت سیمکارت در کشور مقصد ضروری است. اعتبار گذرنامههای ایرانی معمولا ۵ ساله است و پس از پایان این مدت، باید برای تمدید آن اقدام کنید.
نکته بسیار مهمی که مسافران تور خارجی باید بدانند، این است که اکثر کشورها برای صدور ویزا یا اجازه ورود، شرط میکنند که پاسپورت شما باید حداقل ۶ یا ۷ ماه اعتبار داشته باشد. بنابراین، حتی اگر پاسپورت دارید اما اعتبار آن رو به اتمام است، مطالعه بخش مدارک لازم برای پاسپورت جهت تمدید آن برای شما حیاتی خواهد بود.
دریافت پاسپورت در ایران
مدارک لازم برای پاسپورت چیست؟
جمعآوری مدارک، اولین و شاید حساسترین مرحله در فرآیند دریافت گذرنامه است. نقص در مدارک میتواند منجر به طولانی شدن پروسه یا حتی رد درخواست شما شود. به طور کلی، مدارک مورد نیاز برای دریافت پاسپورت ایران، بسته به شرایط متقاضی (سن، جنسیت و وضعیت نظام وظیفه) متفاوت است، اما یک سری مدارک عمومی وجود دارد که همه افراد باید آنها را آماده کنند.
توجه داشته باشید که اصل تمام مدارک باید به متصدی دفاتر پلیس +۱۰ ارائه شود و کپی آنها به تنهایی فاقد اعتبار است. همچنین حضور شخص متقاضی (در تمام ردههای سنی) برای انگشتنگاری و عکاسی دیجیتال در دفتر الزامی است.
مدارک لازم برای گرفتن پاسپورت (صدور اولین بار)
اگر اولین بار است که قصد دریافت پاسپورت ایرانی را دارید، باید مدارک زیر را با دقت و وسواس کامل آماده کنید. این مدارک، پایه و اساس پرونده هویتی شما در سیستم پلیس مهاجرت خواهند بود:
- اصل شناسنامه و کارت ملی: شناسنامه باید عکسدار باشد (برای افراد بالای ۱۵ سال). اگر کارت ملی هوشمند شما هنوز صادر نشده، ارائه برگه ثبتنام (رسید) که دارای مهر اداره ثبت احوال باشد، الزامی است.
- فرم درخواست گذرنامه: این فرم را باید از دفاتر پلیس +۱۰ دریافت کرده و با دقت و صداقت کامل پر کنید.
- اجازه محضری (برای افراد زیر ۱۸ سال): حضور قیم قانونی (پدر یا جد پدری) و ارائه رضایتنامه محضری برای صدور گذرنامه الزامی است.
- ارائه آدرس دقیق پستی و کد پستی ۱۰ رقمی: گذرنامه شما به این آدرس ارسال خواهد شد، پس در نوشتن آن دقت کنید.
- پرداخت هزینههای قانونی: فیشهای واریزی که باید از طریق دستگاه کارتخوان موجود در دفتر پلیس +۱۰ پرداخت شود.
پاسپورت ایران
مدارک لازم برای تمدید پاسپورت
اگر قبلا گذرنامه داشتهاید و اکنون منقضی شده یا اعتبار آن زیر ۶ ماه است، باید برای تمدید گذرنامه اقدام کنید. در واقع، فرآیند تمدید همان صدور مجدد است و پاسپورت جدیدی برای شما صادر میشود. مدارک مورد نیاز عبارتند از:
- اصل گذرنامه قبلی: ارائه آخرین گذرنامه منقضی شده الزامی است. اگر گذرنامه قبلی شما هنوز اعتبار دارد اما مخدوش شده یا صفحات آن پر شده است نیز باید آن را تحویل بدهید.
- اصل شناسنامه و کارت ملی هوشمند: یا تاییدیه ثبت احوال
- مدارک مربوط به وضعیت نظام وظیفه (برای آقایان): کارت پایان خدمت یا معافیت هوشمند
- عکس بیومتریک: که در همان دفتر پلیس +۱۰ گرفته میشود (نیازی به همراه داشتن عکس پرسنلی نیست، مگر در موارد خاص)
هزینه پاسپورت 1404 چقدر است؟
یکی از پرتکرارترین سوالات مسافران، مربوط به هزینه پاسپورت 1404 است. هزینههای صدور گذرنامه هر ساله طبق تعرفههای دولتی و لایحه بودجه تغییر میکند و شامل چندین بخش مختلف است. این مبالغ باید صرفا از طریق دستگاههای کارتخوان مستقر در دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +۱۰) پرداخت شوند و پرداخت نقدی یا کارت به کارت مورد قبول نیست.
در سال 1404، هزینههای کلی شامل موارد زیر است:
- هزینه صدور گذرنامه: 501.776 تومان
- هزینه عوارض شهرداری: 60 هزار تومان
- هزینه دیون خزانهداری: 600 هزار تومان
- هزینه ثبت مشخصات بیومتریک چهره: 41.525 تومان
- هزینه احراز هویت: 76.294 تومان
در مجموع، هزینه پاسپورت 1404 به حدود 1.279.595 تومان میرسد. همچنین توجه داشته باشید که بابت فرم گذرنامه هیچ مبلغی از متقاضیان دریافت نمیگردد. توصیه میکنیم برای اطلاع از مبلغ دقیق، هنگام مراجعه به دفتر پلیس +۱۰ کارت بانکی با موجودی کافی همراه داشته باشید.
نحوه دریافت پاسپورت
پاسپورت زیارتی چیست؟
در سالهای اخیر و به منظور تسهیل سفر زائران به عتبات عالیات، نوع خاصی از گذرنامه با نام گذرنامه زیارتی معرفی شده است. این گذرنامه که اعتبار آن ۵ ساله است، صرفا برای سفر به کشور عراق و جهت شرکت در مراسم اربعین یا زیارت در ایام دیگر کاربرد دارد و نمیتوان از آن برای سفر به سایر کشورها (مانند ترکیه، دبی یا اروپا) استفاده کرد.
مزیت اصلی پاسپورت زیارتی، ارزانتر بودن هزینه صدور آن نسبت به پاسپورت بینالمللی عادی و همچنین سرعت بیشتر در صدور آن است. با این حال، اگر شما قصد دارید علاوه بر سفرهای زیارتی، تجربه سفر با تور خارجی به مقاصد دیگر را نیز داشته باشید، پیشنهاد ما همان دریافت پاسپورت بینالمللی عادی است که اعتبار جهانی دارد و محدودیتی برای مقصد ایجاد نمیکند.
مدارک لازم برای پاسپورت کربلا
برای دریافت پاسپورت زیارتی یا همان پاسپورت کربلا، مدارک مشابهی با پاسپورت عادی نیاز است، اما فرآیند آن میتواند از طریق اپلیکیشن پلیس من نیز انجام شود که سهولت بیشتری دارد.
مدارک مورد نیاز برای پاسپورت زیارتی عبارتند از:
- تصویر شناسنامه و کارت ملی
- یک قطعه عکس پرسنلی (در صورت ثبت نام آنلاین) یا حضور جهت عکاسی (در صورت مراجعه حضوری)
- مجوز خروج از کشور برای آقایان مشمول (دانشجویان و سربازان)
- رضایتنامه همسر برای بانوان متاهل
نکته: این پاسپورت معمولا در ایام محرم و صفر با ترافیک بالای درخواست مواجه میشود. بنابراین اگر قصد سفر در اربعین را دارید، حتماً چند ماه زودتر اقدام کنید.
مدارک لازم برای پاسپورت خانم متاهل
قوانین مربوط به مدارک لازم برای پاسپورت زنان متاهل، یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای قوانین گذرنامه در ایران است. طبق ماده ۱۸ قانون گذرنامه، بانوان متاهل برای دریافت یا تمدید گذرنامه نیازمند اجازه کتبی و محضری از همسر خود هستند. این قانون شامل تمام زنانی میشود که عقد دائم کردهاند، حتی اگر جدا از همسر زندگی میکنند اما هنوز طلاق رسمی نگرفتهاند.
مدارک اختصاصی پاسپورت زنان عبارتند از:
- اجازهنامه محضری همسر: شوهر باید با در دست داشتن شناسنامه و کارت ملی، به دفتر اسناد رسمی مراجعه کرده و رضایتنامه خروج از کشور همسرش را امضا کند. این رضایتنامه میتواند برای یک بار سفر یا به صورت نامحدود (تا پایان اعتبار گذرنامه) تنظیم شود. پیشنهاد میشود برای جلوگیری از مشکلات آتی، اجازه خروج را به صورت مکرر دریافت کنید.
- اصل شناسنامه و کارت ملی همسر: در برخی موارد در دفتر پلیس +۱۰ رویت میشود
نکته مهم: بانوان مقیم خارج از کشور و بانوانی که همسر خارجی دارند، از این شرط مستثنی هستند.
دریافت گذرنامه
مدارک لازم برای پاسپورت کودکان زیر 18 سال
کودکان و نوزادان نیز برای خروج از کشور، نیاز به پاسپورت جداگانه و مستقل دارند و دیگر نام آنها در گذرنامه والدین درج نمیشود. مدارک لازم برای پاسپورت کودکان زیر 18 سال شامل موارد زیر است:
- اجازهنامه محضری پدر یا قیم قانونی: پدر باید با حضور در دفتر اسناد رسمی یا دفتر پلیس +۱۰ رضایت خود را اعلام کند
- شناسنامه و کارت ملی پدر: جهت احراز هویت ولی
- شناسنامه کودک و کارت ملی (برای کودکان بالای ۱۵ سال)
- گواهی اشتغال به تحصیل: برای دانشآموزان
مدارک لازم برای پاسپورت نوزاد
برای نوزادان نیز مراحل مشابه است. حضور نوزاد در دفتر پلیس +۱۰ برای گرفتن عکس بیومتریک الزامی نیست و والدین میتوانند یک قطعه عکس پرسنلی با زمینه سفید و استاندارد از نوزاد تهیه کرده و به افسر تحویل بدهند.
شناسنامه نوزاد و مدارک هویتی پدر برای صدور پاسپورت نوزاد کافی است.
مدارک لازم برای پاسپورت خانم مطلقه
برای بانوانی که از همسر خود جدا شدهاند، دیگر نیازی به اجازه همسر نیست. مدارک لازم برای پاسپورت زنان مطلقه شامل همان مدارک عمومی (شناسنامه، کارت ملی) به اضافه اصل طلاقنامه است.
در طلاقنامه باید تاریخ ثبت طلاق دقیقا ذکر شده باشد. اگر طلاقنامه در دسترس نیست، ارائه گواهی صادر شده از دادگاه یا دفترخانه که طلاق را تایید کند، الزامی است. همچنین بانوانی که همسرشان فوت شده است، باید اصل گواهی فوت همسر یا شناسنامه باطله او را ارائه دهند. با ارائه این مدارک، بانوان میتوانند به صورت مستقل برای دریافت گذرنامه و رزرو انواع تور خارجی مثل تور ترکیه اقدام کنند.
مدارک لازم برای پاسپورت بدون کارت پایان خدمت
آقایان بالای ۱۸ سال که هنوز وضعیت نظام وظیفه خود را مشخص نکردهاند و مشمول خدمت هستند، برای دریافت پاسپورت با محدودیتهایی روبرو هستند. با این حال، دانشجویان، نخبگان و ورزشکاران میتوانند با سپردن وثیقه، پاسپورت موقت دریافت کنند.
مدارک لازم برای پاسپورت بدون کارت پایان خدمت عبارتند از:
- گواهی اشتغال به تحصیل: از مدرسه یا دانشگاه که باید در سامانه سخا (نیروی انتظامی) ثبت شده باشد.
- سپردن وثیقه مالی: مبلغ وثیقه بسته به نوع سفر (زیارتی، علمی، سیاحتی) متفاوت است و باید به حساب سازمان نظام وظیفه واریز شود.
- مجوز خروج از کشور: که پس از تایید وثیقه، از سوی سازمان نظام وظیفه به پلیس گذرنامه ارسال میشود.
پس از دریافت این مجوز سیستمی، فرد میتواند با مراجعه به پلیس +۱۰ و ارائه مدارک هویتی، درخواست صدور گذرنامه دهد.
پاسپورت ایران
شرایط و قوانین عکس پاسپورت
یکی از دلایل شایع برگشت خوردن درخواستهای گذرنامه، عدم رعایت استانداردهای عکس است. اگرچه اکنون در اکثر دفاتر پلیس +۱۰ عکسبرداری انجام میشود، اما دانستن قوانین به شما کمک میکند تا با آمادگی ظاهری بیشتری برای عکاسی بروید:
- پسزمینه: باید کاملا سفید باشد
- کیفیت: عکس باید رنگی، شفاف و بدون روتوش زیاد باشد
- حالت چهره: نگاه مستقیم به دوربین، دهان بسته و بدون اخم یا لبخند غیرطبیعی
- آقایان: بدون کلاه، عینک، کراوات و زیورآلات. موها باید مرتب باشد و پیشانی و گوشها مشخص باشند. ریش و سبیل متعارف مجاز است.
- بانوان: حجاب کامل اسلامی، گردی صورت کاملا مشخص باشد (ابروها و چانه پوشیده نباشد)، بدون آرایش غلیظ و زیورآلات چهره. استفاده از عینک طبی نیز ممنوع است.
برای تمدید پاسپورت کجا برویم؟
برای درخواست صدور یا تمدید گذرنامه به صورت حضوری، تنها مرجع رسمی دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +۱۰) هستند. این دفاتر در سراسر کشور و در اکثر محلهها وجود دارند. شما میتوانید با جستجوی اینترنتی، نزدیکترین شعبه به محل سکونت خود را پیدا کنید.
ساعات کاری این دفاتر معمولا از شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۷:۳۰ صبح تا ۱۴:۳۰ و پنجشنبهها تا ۱۱:۳۰ است. توصیه میکنیم برای اجتناب از شلوغی، ساعات اولیه صبح را برای مراجعه انتخاب کنید. همچنین پیش از مراجعه، حتما مدارک لازم برای پاسپورت را بررسی کنید تا نیازی به رفت و برگشت نباشد.
تمدید پاسپورت آنلاین؛ خدمتی نوین
امکان تمدید گذرنامه به صورت غیرحضوری نیز فراهم شده است. این روش برای کسانی که وقت کافی برای مراجعه حضوری ندارند، بسیار کارآمد است. این کار از طریق اپلیکیشن پلیس من انجام میشود.
مراحل ثبت نام آنلاین پاسپورت و تمدید آن:ت
- دانلود و نصب اپلیکیشن پلیس من و احراز هویت با شماره موبایلی که به نام متقاضی است
- انتخاب گزینه گذرنامه و سپس درخواست گذرنامه عادی
- تایید اطلاعات هویتی و آدرس پستی
- پرداخت هزینه خدمات و صدور به صورت آنلاین
- ثبت نهایی درخواست
مدارک تمدید پاسپورت آنلاین
مهمترین شرط برای تمدید آنلاین این است که قبلا احراز هویت بیومتریک (انگشتنگاری و عکس) در سیستم پلیس انجام شده باشد و از تاریخ آن زمان زیادی نگذشته باشد. اگر سیستم عکس قبلی شما را قبول نکند یا نیاز به انگشتنگاری مجدد باشد، پیغام مراجعه حضوری دریافت خواهید کرد.
مدارک مورد نیاز شامل تصویر کارت ملی، شناسنامه و مدارک نظام وظیفه است.
صدور پاسپورت چقدر طول می کشد؟
در شرایط عادی، زمان صدور پاسپورت و تحویل آن درب منزل بین ۳ تا ۱۰ روز کاری است. این زمان بسته به شهر محل سکونت و حجم درخواستها متغیر است. در تهران و مراکز استانها معمولا پروسه سریعتر طی میشود.
اما در ایام پیک سفر مانند روزهای منتهی به نوروز یا اربعین حسینی، به دلیل افزایش چشمگیر درخواستها، این مدت زمان ممکن است به ۲ تا ۳ هفته نیز افزایش یابد. بنابراین، اگر برای تور نوروز 1405 خود برنامهریزی میکنید، اکیدا توصیه میکنیم حداقل یک ماه قبل از سفر برای دریافت پاسپورت اقدام کنید.
دلایل تاخیر در صدور پاسپورت
گاهی اوقات ممکن است صدور گذرنامه بیش از زمان معمول طول بکشد. دلایل اصلی این تاخیر عبارتند از:
- نقص در مدارک: مانند ناخوانا بودن کپیها یا مشکل در عکس
- مشکلات پستی: عدم حضور گیرنده در منزل یا اشتباه بودن آدرس و کد پستی
- استعلامات امنیتی: در برخی موارد خاص برای بررسیهای بیشتر
- مشکلات نظام وظیفه: عدم تایید نهایی مجوز خروج برای مشمولین
- ممنوعالخروجی: وجود بدهیهای مالیاتی، مهریه یا دستور قضایی که مانع صدور گذرنامه میشود
در صورت گم شدن پاسپورت چه باید کرد؟
گم شدن پاسپورت، بهویژه در آستانه سفر، میتواند کابوس هر مسافری باشد. اگر گذرنامه خود را گم کردهاید، اولین قدم حفظ خونسردی و مراجعه به اداره گذرنامه است. سپس مراحل زیر را طی کنید:
- اعلام مفقودی: باید به اداره گذرنامه منطقه خود مراجعه کرده و مفقودی را گزارش دهید تا گذرنامه قبلی باطل شود و سوء استفادهای از آن صورت نگیرد.
- انتظار: معمولا یک دوره انتظار (حدود ۶ ماه) برای اطمینان از پیدا نشدن گذرنامه در نظر گرفته میشود. (این زمان در شرایط اضطراری قابل کاهش است)
- درخواست مجدد: پس از طی شدن مراحل اداری و پرداخت جریمه مفقودی، میتوانید برای صدور گذرنامه جدید اقدام کنید.
مدارک لازم برای پاسپورت المثنی
برای دریافت پاسپورت المثنی (جایگزین پاسپورت گم شده یا مخدوش شده)، علاوه بر مدارک لازم برای پاسپورت که در ابتدا ذکر شد (شناسنامه، کارت ملی، عکس)، باید مدارک زیر را نیز ارائه بدهید:
- فرمهای اعلام مفقودی تایید شده توسط اداره آگاهی یا اداره گذرنامه
- نامه درخواست کتبی با ذکر علت مفقودی
- پرداخت هزینه جریمه مفقودی علاوه بر هزینههای معمول صدور
سفری بی دغدغه را با دریافت پاسپورت تجربه کنید
دریافت پاسپورت، نخستین گام برای عبور از مرزهای روزمرگی و ورود به دنیای هیجانانگیز سفر است. در این مقاله تلاش کردیم تا چکلیستی کامل از مدارک لازم برای پاسپورت و نکات ریز و درشت آن را در اختیار شما قرار بدهیم. از هزینه پاسپورت 1404 گرفته تا شرایط خاص بانوان و دانشجویان، همه چیز را بررسی کردیم تا هیچ ابهامی برایتان باقی نماند. اکنون که مسیر اداری برایتان روشن شده است، نوبت به بخش جذاب ماجرا میرسد: انتخاب مقصد!
آژانس گردشگری آویسا با سالها تجربه در برگزاری تورهای لوکس و باکیفیت به اقصی نقاط جهان، آماده است تا پس از دریافت گذرنامهتان، بهترین گزینههای تور خارجی را به شما پیشنهاد دهد. از سواحل آفتابی مدیترانه تا جنگلهای استوایی شرق آسیا، ما همراه شما هستیم تا سفری بیدغدغه و مطمئن را تجربه کنید. همین حالا پاسپورت خود را چک کرده و برای یک ماجراجویی تازه با ما تماس بگیرید.
